Grotschilderingen

 

Een grotschildering is een vorm van rotstekening waarbij een schildering aangebracht is op de wanden en/of plafonds van een grot. Beide benamingen, grotschildering en rotstekening, worden in het bijzonder gebruikt voor kunstwerken die zijn gemaakt in de prehistorie. De mens maakte al tekeningen en schilderkunst voordat het schrift was uitgevonden.

 

De eerste grotschilderingen

De Cro-Magnonmens was de eerste in de prehistorie die voorwerpen uit zijn leefmilieu, hoofdzakelijk jachtdieren, weergaf door graveringen in de wanden van holen en spelonken. Thans kent men vele honderden graveringen in rotswanden, meestal in grotten. Voor de tekeningen gemaakt tijdens de ijstijd geldt dat de weergegeven ijstijd-dieren goed te herkennen zijn. Er zijn tekeningen van mammoeten, oerossen, wolharige neushoorns, paarden, stieren, herten e.d. gevonden, daterend tussen de 36.000 en enige duizenden jaren geleden.

Het oudste tot nog toe gevonden dierenportret is dat van een hertzwijn in een grot bij Maros op het Indonesische eiland Sulawesi.
 In deze grotten zijn ook talrijke handstencils aangetroffen, waarvan de oudste minstens 39.900 jaar geleden werd aangebracht.

 

In een grot in Altamira (Spaanse Pyreneeën) vond men de reproductie van een bizon op de zoldering geschilderd in helder rood, bruin en zwart. Waarschijnlijk waren ze maar weinig vervaagd sinds ze op de rotswand werden aangebracht. Gedeeltelijk is dit te danken aan de duisternis en de gelijkmatige temperatuur.

In de grotten van Nerja werden in 2012 een aantal schilderingen in de grot gedateerd op minstens 42.000 jaar oud. Daarmee zijn het de oudst bekende kunstwerken die de mensheid heeft voortgebracht.

Ook in vele grotten in de Dordogne (b.v. van Lascaux bij Montignac) zijn muurschilderingen ontdekt van bizons, paarden en herten in zwart, geel en rood. In andere grotten heeft men afbeeldingen van hele jachttaferelen gevonden. Merkwaardig is dat de mens zelf vrijwel in het geheel niet (enkele malen zeer schematisch) is getekend, terwijl de dieren vaak zeer levensecht en in karakteristieke houdingen en soms zelfs in kleuren zijn afgebeeld. De vroegste afbeeldingen van mensen op rots zijn gevonden in de Sahara en dateren uit de zogenaamde 'Rondkop-periode', die ongeveer 10.000 jaar geleden begon.

In de grot van Pech Merle is de bekendste afbeelding die van het gestippelde paard (Cheval de Pomelé). Ook de negatieve handafdruk met de dertien stippen is erg bijzonder.

Ook op andere continenten bestaan zeer oude rotstekeningen en -schilderingen, b.v. in Australië, in de Sahara, en in Noord-Amerika.

Techniek[bewerken]

De verf werd op verschillende manieren aangebracht: met de vingers en tenen in de rode leem gedoopt, met eenvoudige kwasten, maar ook werd de verf in de mond genomen en op de rotswand gespuwd. Soms werd het pigment in rieten pijpjes verzameld en op een vochtig oppervlak geblazen.

 

 

Maak een routekaart.

1.Vorm eerst groepjes van 6 personen.
De eerste 2 personen blijven in de klas. De eerste persoon leest de routebeschrijving voor aan de tweede persoon en gaat dan op zijn plaats zitten, hij/zij mag nu niets meer zeggen. Roep de derde persoon uit je groepje binnen. De tweede persoon beschrijft nu de route aan de derde persoon (uit zijn hoofd). Dan gaat de tweede persoon zitten en wordt de vierde persoon binnen gelaten. De derde persoon vertelt de route nu aan de vierde persoon... en zo verder tot ook de 6de persoon de route weet. De route van de zesde persoon kun je nu vergelijken met de geschreven route...is hij nog hetzelfde?? Zal de zesde persoon wel op de goede bestemming aankomen????

2. De grotschilderingen kunnen vele betekenissen hebben, het uitbeelden voor angst voor deze dieren, een waarschuwing misschien of magische jachtrituelen. Maar misschien waren deze rituelen bedoeld om de beste jachtgronden te onthouden, niemand had immers google maps op zak. En we hebben net gezien dat het best lastig kan zijn om de weg naar iets toe te onthouden.
Wij gaan nu ook routekaarten maken, alleen hadden de grotbewoners geen papier en pen...
3. Iedereen krijgt een stuk hout. Brand met de brander de weg in het hout. Geef aan waar de bergen waren, rivieren grasvelden, bossen die je tegenkwam en welke dieren er gejaagd kunnen worden.

 

4. Als je te lang op 1 punt blijft met je brander ontstaat er een groot rondje...blijf dus bewegen!

5. Als je klaar bent kun je met waterverf de verschillende onderdelen van je gebrande schilderij een kleur geven, gebruik vooral bruin, zwart en rood, deze kleuren stonden de grotbewoners tot hun beschikking.

 


 Wat heb je nodig?

Een routebeschrijving (tips en trucs) een stuk hout, een brander, waterverf en kwasten.